Persónukjör

Kosningalögin gefa kjósendum fęri į śtstrikunum og/eša aš breyta röš frambjóšenda į žeim lista sem valinn er. Gallinn er sį aš fįir nżta sér žessa möguleika, enda žurfa mjög margir aš breyta listum sķnum į svipašan hįtt til aš žaš hafi eitthvaš aš segja. Einnig er hętta į žvķ aš kjörsešlar verši ógildir, t.d. ef strikaš er yfir nafn į öšrum lista en žeim sem valinn er.

Kjósendur vilja samt greinilega hafa eitthvaš meira um žaš aš segja hvaša fólk žaš kżs, ekki bara flokka. Ķ žjóšaratkvęšagreišslunni haustiš 2012 var beinlķnis spurt aš žvķ hvort persónukjör ķ alžingiskosningum ętti aš heimila ķ meira męli en nś er. Um 78% žeirra sem afstöšu tóku studdu žaš en Alžingi hefur hingaš til hunsaš žann skżra žjóšarvilja.

Ķ jśnķ 2014 skipaši forseti Alžingis vinnuhóp til endurskošunar į kosningalögum. Hópurinn fékk žaš verkefni aš skoša tiltekin mįl en hvorki persónukjör né atkvęšavęgi var žó aš finna į verkefnalista nefndarinnar. Tekiš var sérstaklega fram aš ķ heildarendurskošun kosningalaga yrši ekki rįšist fyrr en lagaatrišum er lśti aš kosningum yrši breytt ķ stjórnarskrį. En žar stendur hnķfurinn ķ kśnni og įkvešnir flokkar lżst sig andvķga breytingum. Žvķ kusum viš enn og aftur til Alžingis samkvęmt kerfi sem viš sjįlf kröfšumst breytinga į en fulltrśar okkar stöšva. Žaš er ekki ķ anda lżšręšis.


mbl.is Fólk hvatt til śtstrikunar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Er ekki lķka mögulegt aš fleiri nżti sér ekki śtstrikanir, vegna žess aš meirihlutinn er sammįla uppröšuninn? 

Jón Steinar Ragnarsson, 3.11.2016 kl. 10:19

2 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Var hęgt aš telja žį meš sem krossušu nei viš fyrstu spurningu ķ žjöšaratkvęšagreišslunni og krossušu svo lķka viš ašra liši? Geta slķkir sešlar talist gildir?

Hve hįtt hlutfall svarši jį viš fyrstu spurningu? Ertu meš nišurstöšurnar viš hendina.

Eitt enn..

Af hverju var ekkert spurt um framsal rķkisvalds, sem mesti styrinn hefur stašiš um? Mikilvęgasta įkvęšiš af öllum žeim breytingarįkvęšum sem um er rętt.

Tillögur rįšsins voru sendar Feneyjanefndinni til umsagnar og skilaši hśn įliti sķnu 2013 og gaf henni falleinkun m.a. vegna fyrirvara viš žessa 111. Grein.

Hér er įlitiš.

http://www.althingi.is/pdf/venice.coe.pdf

Žetta er įstęšan fyrir aš mįliš stöšvašist, žvķ upphaflegt markmiš stjórnarskrįrbreytinga var aš nį žessu framsali fram.

Ertu bśinn aš gleyma žvķ hvernig og hvers vegna og til hvers žetta stjórnarskrįrmįl byrjaši 2009?

http://www.visir.is/stjornarskra-breytt-fyrir-esb-adild/article/200938564492

Jón Steinar Ragnarsson, 3.11.2016 kl. 10:32

3 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Telur žś aš veriš se aš samžykkja tillögur stjórnarskrįrrįšs meš svari viš gildishlöšnum spurningum um fimm atriši af 113 breitingagreinum?

Telur žś aš žeir sem svörušu jį viš fyrstu spurningu hafi kynnt sér til hlżtar allar žessar 113 greinar og akiliš samhengi žeirra?

Af hverju var žessi gagnrżni Feneyjanefndarinnar aldrei birt fólki? Ķ kaflanum um utanrķkismįl tęta žeir hann ķ sig.

http://www.althingi.is/pdf/venice.coe.pdf

Jón Steinar Ragnarsson, 3.11.2016 kl. 10:49

4 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Rétt aš nefna aš žįttaka ķ žessari kosningu var undir 50% og ef taldir eru frį žeir sem sögšu nei viš spurningu eitt, žį mį segja aš samžykkir séu rétt rķflega 30% kjósenda.

Žegar kosiš er um lög er varša algera uppstokkun grunnlaga žjóšarinnar finnst žér žaš įbyrgt af žér aš segja aš 78% žjóšarinnar hafi viljaš žaš ķ ljósi tölfręšinnar?

Mįliš er aš rķflega helmingu žeirra sem voru į kjörskrį tóku ekki meira mark į žessu en svo aš žeir męttu ekki į kjörstaš. Žaš les ég sem skżra andstöšu viš žessi įform hjį meirihluta žjóšarinnar.

Allt setup žessara kosninga var ķ meira lagi vafasamt og ógrundaš.

Greinin um aušlindir ķ žjóšareigu var gulrotin og lżšskrumiš sem blekkti restina af kjósendum į kjörstaš. Ķ žvķ samhengi mį nefna aš aušlindir eru skilgreindar sem sameign žjóšarinnar ķ öllum lögum er varša žęr. Rįšstöfunarvaldiš veršur įfram sem įšur ķ höndum alžingis. 

Žaš er blekking aš segja aš veriš sé aš flytja žetta vald "til fólksins". Žaš er ekki veriš aš flytja neitt vald. Žaš er og veršur ķ höndum alžingis.

Hęgt vęri aš fęra valdiš nęr fólkinu meš aš setja skilyrši um žjóšaratkvęši gegn öllum meirihįttar rašstöfunum žessara aušlinda sem og eigna rikissjóšs. Žaš er ekki ķ tillögum rįšsins og žvķ er žetta atriši besta falli lżšskrum.

Jón Steinar Ragnarsson, 3.11.2016 kl. 11:08

5 Smįmynd: Siguršur Hrellir

Sęll Jón. Ég skal svara žessu eins eftir getu.

1) Hvort meirihlutinn sé sammįla uppröšuninni get ég varla fullyrt um. Flestir flokkar nżta sér prófkjör til uppröšunar į lista. Žaš er vel kunnugt aš mikil smölun tķškast ķ prófkjörum og žvķ mętti vel draga žį įlyktun aš nišurstaša žeirra sé ekki żkja lżšręšisleg. Hins vegar yrši nišurstaša kosninga žar sem kjósendur sjįlfir raša į listana vęntanlega mun lżšręšislegri, bęši vegna žess aš mun fleiri réšu nišurstöšunni en lķka vegna žess aš ķ prófkjörum flokkanna er mjög bjagaš śrtak, jafnvel fólk sem styšur allt ašra flokka.

2) Nišurstöšur talningar ķ žjóšaratkvęšagreišslunni er aš finna hér:
https://www.kosning.is/thjodaratkvaedagreidslur2012/frettir/nr/7990
Žar sem ég er eingöngu aš fjalla um persónukjör hérna, ž.e. spurningu 4, žį ętla ég ekki aš tala svo mikiš um hinar spurningarnar. Fólk hafši val um aš svara įkvešnum spurningum og öšrum ekki, alveg eins og žau hefšu fengiš 6 kjörsešla ķ hendur ķ staš eins meš 6 spurningum. Hvaš varšar spurningu 4 svörušu henni 78.356 jįtandi og 21.623 neitandi. Žannig tóku 99.979 afstöšu og žar af voru 78,4% fylgjandi auknu persónukjöri.
3) Žaš er enginn vafi į žvķ aš kjósendur lżstu stušningi sķnum viš aš leggja tillögur stjórnlagarįšs til grundvallar nżrri stjórnarskrį. Sķšan žį er bśiš aš tala śt og sušur um žaš hvaš oršalagiš nįkvęmlega žżši en stašreyndin er allavega sś aš ķhaldssamari öfl vilja ekki nżja stjórnarskrį og tala žvķ um aš ekki megi umbylta stjórnskipuninni og aš full sįtt žurfi aš rķkja um breytingar. Žaš samręmist ekki nišurstöšunni śr žjóšaratkvęšagreišslunni. Ég er algjörlega ósammįla žvķ aš spurningar hafi veriš gildishlašnar en žó sammįla aš spyrja hefši mįtt um fleiri atriši. Ķ mķnum augum er frįleitt aš žetta sé eitthvaš samsęri til aš koma okkur ķ ESB og bendi bara į sķ-endurtekinn vandręšagang ķ stjórnskipun landsins hér į heimavelli. Gamla stjórnarskrįin er afar ófullkomin, sem dęmi er žar grein um Landsdóm en ekkert um Hęstarétt. Ekkert er fjallaš um rķkisstjórnir, hvaš žį stjórnarmyndun. Žvķ geta rįšamenn aš mörgu leyti sjįlfir rįšiš žvķ hversu langt valdssviš žeirra nęr. Ķ höndum tękifęrissinnaša stjórnmįlamanna, pópślista eša sišblindingja er žetta mjög hęttulegt.

4) Aš lokum, žetta meš Feneyjanefndina. Žaš er ekki satt aš įlit hennar hafi aldrei veriš birt, žś birtir tengilinn sjįlfur. Einnig er til ķslensk žżšing einhvers stašar į vef Alžingis. Vandinn er bara sį aš stjórnarskrįin er fyrst og fremst pólitķskt plagg og įstęša žess hve illa gengur aš endurskoša hana er ekki lagalegs ešlis heldur beinhörš pólitķk og miklir hagsmunir undir. Žessi įgreiningur snżst fyrst og fremst um völd; hvašan valdiš sprettur, hvernig žvķ er śthlutaš, hvaša takmarkanir eru į žvķ o.s.frv. Einnig snżst žetta um grundvallar mannréttindi, aušlindir og mešferš žessara mįla. Stjórnarskrįin žarf vissulega aš endurspegla almennan žjóšarvilja, vera aušskilin og ķ takt viš tķmann. Sś gamla fullnęgir ekki žessum skilyršum.

Siguršur Hrellir, 3.11.2016 kl. 11:43

6 Smįmynd: Siguršur Hrellir

Mér finnst lķka mjög leitt žegar sumir tala sķfellt gegn nżju stjórnarskrįnni sem einhverju ESB-samsęri. Segjum sem svo aš Evrópusambandiš lognist endanlega śt af. Žaš myndi ekki breyta miklu varšandi mikilvęgi žessa mįls. En śr žvķ aš žś nefnir 111. greinina, Jón, žį birti ég hana hér. Žar stendur alveg skżrt aš žjóšin hafi sķšasta oršiš ķ bindandi žjóšaratkvęšagreišslu. Žannig er žaš ekki nśna.

111. gr. Framsal rķkisvalds

Heimilt er aš gera žjóšréttarsamninga sem fela ķ sér framsal rķkisvalds til alžjóšlegra stofnana sem Ķsland į ašild aš ķ žįgu frišar og efnahagssamvinnu. Framsal rķkisvalds skal įvallt vera afturkręft.

Meš lögum skal afmarka nįnar ķ hverju framsal rķkisvalds samkvęmt žjóšréttarsamningi felst.

Samžykki Alžingi fullgildingu samnings sem felur ķ sér framsal rķkisvalds skal įkvöršunin borin undir žjóšaratkvęši til samžykktar eša synjunar. Nišurstaša slķkrar žjóšaratkvęšagreišslu er bindandi.

Siguršur Hrellir, 3.11.2016 kl. 11:55

7 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Ég sagši einmitt žaš Siguršur. Feneyjanefndin hafnaši drögunum einmitt vegna žessara fyrirvara. Nefndin gerir fjölda annarra athugasemda viš plaggiš.

Mér finnst žaš svona borderline žöggunartaktķk aš orša tal um tengsl ESB umsóknar og stjórnarskrįrmįls viš samsęriskenningar. 

Hvers vegna heldur žś aš brįšabirgšarstjórnin hafi bešiš um įlit ESB į stjornarskrįrdrögum frjįls og fullvalda rķkis? Bęši er lagt var af staš og žegar drögin voru klįr.

Tengill į frétt į Vķsi frį 2009 ętti aš nęgja žér til aš skilja aš mįlin tengjast órjśfanlega. Žetta er upphafiš aš mįlinu.

Upphaflega įtti aš žvinga naušsynlegar breytingar ķ gegn meš aš breyta stjórnarskrįnni og kjósa aš nżju. Žaš stoppaši Framsókn meš žvķ aš skilyrša stušning sinn viš brašabirgšarstjórnina žvķ aš efnt yrši til Stjórnlagažings. Žar hurfu įform um aš ganga ķ sambandiš į 6-8 mįnušum.

Forgangurinn ruglašist og žess vegna žetta eindęma klśšur ķ bįšum mįlum. Ólķkt öllum öšrum umsóknarrķkjum var bešiš meš aš opna erfišustu kaflana er varša valdaframsal til aš kaupa tķma fyrir nišurstöšu ķ stjórnarskrįrmįlinu. Žegar įlit Feneyjanefndarinnar kom žį féllu bęši mįlin žvķ heimildir til framsals meina žaš aš geršir séu samiš yrši um žau atriši fyrr en stjórnarskrįin leyfši žaš. 

Samfylkingin leiddi žessi frį upphafi og Samfylkingin stöšvaši žau strax og įlitiš barst. Žaš var hinsvegar aldrei śtskżrt, heldu logiš til um įstęšur.

Žeirra markmiš var frį upphafi eingöngu aš nį fram breytingum sem heimilušu inngöngu. Žjóšin gleymdi įstęšunni ķ öllu moldvišrinu um stjórnlagažing og lżšskrumsherferšina "žjóšfund" sem var ekkert annaš en ómerkileg hópeflisęfing įn nišurstöšu. 

Rżniskżrslur um kafla er varša framsal hafa aldrei veriš opinberašar, en žar mun vęntanlega aftur ķtrekaš aš framsal rķkisvalds skorti. Um žaš snerist žetta og hefur alltaf snśist hvaš sem dreymnir og gleymnir sófabyltingarmenn segja.

Žaš sem ég er aš segja žér um upphaf og įstęšur žessa mįls, ekki af žvķ aš ég haldi aš stjornarskrįin gamla žyrfi ekki einhverja andlitslyftingu, heldur vegna žess aš žś skilur ekki ešli mįlsins og įstęšur žess aš ekki hefur gengiš betur aš koma žvķ įleišis en reynd er. Nż drög uppfylla ekki markmišin meš breytingunum.

Jón Steinar Ragnarsson, 3.11.2016 kl. 12:34

8 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

...ólķkt öšrum umsóknarlöndum var bešiš meš aš opna erfišustu kaflana žar til sķšast...

...įtti aš standa žarna.

Jón Steinar Ragnarsson, 3.11.2016 kl. 12:38

9 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Varšandi smölun, žį er massķf smölun ķ gangi hjį öllum flokkum fyrir kosningar, žaš kallast kosningabarįtta. Žaš aš žś teljir žaš skekkja myndina lżsir, viljandi aša óviljandi, vantrś žinni į kjósendum. Žś lķkir žeim nįnast sem viljalausa sauši sem lįta segja sér fyrir verkum.

Žetta held ég aš stafi meira af óįnęgju žinni meš nišurstöšuna frekar en aš einhver galli sé į lżšręšinu.

Ég er samt į žvķ aš menn eigi ekki aš hefja kosningarbarįttu žegar kosiš er ķ forvali og rašaš į lista. Žaš er ósmekklegt og ósišlegt. Žetta geršust Pķratar m.a. Sekir um framar öšrum. Kannski skorti upplżsingar eša reynslu žar, veit ekki, en af einhverjum įstęšum fór žetta val śr böndunum.

Lżšręšiš er brothętt og mjög svo organķskt ferli. Žaš er žó ekki svo vegna einhvers samsęris valdstjórnarinnar. Viš veršum bara aš ręša žaš sem mišur fer og reyna aš bęta. 

Jón Steinar Ragnarsson, 3.11.2016 kl. 12:52

10 Smįmynd: Siguršur Hrellir

Kęri Jón, ég get vel fallist į aš sumt ķ žessu ferli var klśšurslegt og hefši sjįlfur kosiš aš svo vęri ekki. En viš erum ekki ein um žaš aš eiga erfitt meš aš śtkljį erfiš pólitķsk deilumįl ķ žjóšaratkvęšagreišslum. Bexit er nęrtękt dęmi žar sem rįšgefand žjóšaratkvęšagreišsla var haldin. Śrslitin voru mjög slęm, ekki vegna žess aš rśmur meirihluti kaus meš śtgöngu, heldur vegna žess aš umręšan var mjög żkt og pólariseruš og mjótt var į munum. Śrslitin voru lķka mjög ólķk eftir mismunandi svęšum. Ķ Skotlandi voru einungis 38% fylgjandi śtgöngu og skiljanlega skapar žetta illleysanlegt vandamįl. Į Gibraltar voru einungis 4% fylgjandi śtgöngu! Nśna rétt įšan fréttist svo af žvķ aš dómari hafi įkvešiš aš breska žingiš žurfi aš samžykkja śtgönguna. Žannig gętu žingmenn brugšiš į žaš rįš aš lįta nišurstöšur žjóšaratkvęšagreišslunnar lönd og leiš og fullyrt hitt og žetta til aš réttlęta žaš, t.d. aš breska pundiš hafi nś žegar hrapaš og aš fylgjendur Brexit hafi fariš meš stašlausa stafi um kosti śtgöngunnar.

Žś vitnar mikiš til įlits Feneyjarnefndarinnar. Įlit hennar er gott og gilt svo langt sem žaš nęr en žaš ber žess merki aš ekki sé djśpur skilningur į hinni pólitķsku stöšu hér. Nefndin taldi m.a. rétt aš afnema mįlskotsrétt forseta Ķslands, nokkuš sem stjórnlagarįš žorši ekki einu sinni aš leggja til, enda hafši Žjóšfundurinn 2010 įlyktaš aš halda ętti ķ hann. Žaš var reynt aš taka miš af įhersluatrišum Feneyjarnefndarinnar og skilaši žingnefnd frumvarpi sem var aš nokkru leyti frįbrugšiš tillögum stjórnlagarįšs meš tilliti til žess.

Aš lokum žetta, žś talar um gildishlašnar spurningar ķ žjóšaratkvęšagreišslunni sem ég er algjörlega ósammįla. Sjįlfur ert žś sjįlfur mjög gildishlašinn ķ žķnum mįlflutningi og ferš śt og sušur mišaš viš tilgang og innihald pistilsins sem snżst um persónukjör. Gęti veriš aš žś upplifir skrif mķn sem įrįs į einhvern stjórnmįlamann eša flokk sem žś styšur?

Siguršur Hrellir, 3.11.2016 kl. 13:15

11 Smįmynd: Bjarne Örn Hansen

Ķsland er ekki žingręši, heldur lżšręši.  Žingiš hefur ręnt valdinu af almenningi, og meinar almenningi um žaš vald sem žeim ber. Svo, žaš er ekki hęgt aš segja annaš, en aš almenningur séu saušir aš vissu leiti, žó "vęrukęrir" vęri rétta oršiš ... žeim var fengiš ķ hendur lżšręši, og gloprušu "allri" eign sinni ķ hendur einstakra hagsmuna afla, sem vafasamt er aš hafi "žjóšina" fyrir brjósti.

Persónukjör, er žaš eina sem er "rétt" į Ķslandi ... aš mķnu mati.

Bjarne Örn Hansen, 3.11.2016 kl. 21:49

12 Smįmynd: Siguršur Hrellir

Žar sem Jón vķsaši oft til skżrslu Feneyjanefndarinnar er hśn hér ķ ķslenskri žżšingu:
http://www.althingi.is/pdf/Feneyjanefnd_skyrsla_isl.pdf

Žaš er ekki rétt sem Jón segir aš tillögur stjórnlagarįšs hafi fengiš falleinkun hjį žessari nefnd. Hins vegar tilgreinir nefndin żmislegt ķ tillögunum sem žurfi aš skoša nįnar og annaš sem nefndin fagnar sérstaklega. Ég gat ekki fundiš žessa höršu gagnrżni nefndarinnar į 111. gr. um framsal rķkisvalds sem Jón tiltekur sérstaklega.

Sumt af žvķ sem nefndin gagnrżnir sżnir afar takmarkašan skilning hennar į višhorfum Ķslendinga til valdhafa. Ķ 83. mįlsgrein stingur hśn t.d. upp į žvķ aš forseti verši ekki žjóškjörinn heldur kjörinn "af hįlfu stórrar nefndar stjórnmįlamanna, sveitastjórnarmanna og žingmanna". Slķkt yrši aldrei tekiš ķ mįl į Ķslandi.

Siguršur Hrellir, 3.11.2016 kl. 23:59

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband